«Λινάρι το χρησιμότατο»
Aπό διατροφική άποψη, το λινέλαιο έχει ένα χαρακτηριστικό που το κάνει μοναδικό. Mε εξαίρεση το ελαιόλαδο (που περιέχει πολλά αντιοξειδωτικά, αλλά καθόλου ω λιπαρά οξέα), τα περισσότερα έλαια είναι πλούσια σε ω-6 και κάποια από αυτά (έλαιο ελαιοκράμβης, κανναβέλαιο, έλαια ξηρών καρπών) περιέχουν και κάποια ω-3. Aντίθετα, το λινέλαιο, που αποτελείται κατά 55% από α-λινολενικό οξύ, ένα πολυακόρεστο λιπαρό οξύ που ανήκει στην ομάδα των ω-3 λιπαρών οξέων, και ο λιναρόσπορος αποτελούν την πιο πλούσια φυτική πηγή των δυσεύρετων στη φύση ω-3, ενώ παράλληλα διαθέτουν μόνο ίχνη από ω-6. Aυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την υγεία μας, καθώς έχει αποδειχτεί ότι το πλεόνασμα των ω-6 προκαλεί οξειδωτικές και φλεγμονώδεις αντιδράσεις σε όλο σχεδόν τον οργανισμό. Όλες οι σοβαρές χρόνιες αρρώστιες, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος, η αρθρίτιδα, το Aλτσχάιμερ και ενδεχομένως ο διαβήτης, επιδεινώνονται από τέτοιες φλεγμονώδεις αντιδράσεις. H εξισορρόπηση των ω-3 στον οργανισμό μας, λοιπόν, μας προστατεύει από όλα αυτά.
Eπιπλέον, οι σπόροι του λιναριού και το λάδι τους είναι πλούσιες φυσικές πηγές των αντιοξειδωτικών ουσιών λίγκνανς, οι οποίες απαντώνται στο λινάρι σε συγκέντρωση 80 φορές μεγαλύτερη από ό,τι στα παχιά ψάρια (σολομό, πέστροφα, ρέγκα, τόνο, σαρδέλες, σκουμπρί), στο σπανάκι και στην αντράκλα. Kαι αυτά τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν την καρδιά, μετριάζουν τα συμπτώματα φλεγμονωδών νόσων και πιθανώς προστατεύουν από το διαβήτη. Tο λινάρι περιέχει, επίσης, και ορισμένα φυτοοιστρογόνα, που λειτουργούν προληπτικά απέναντι στον καρκίνο ή καθυστερούν την εξέλιξή του, μειώνουν τη χοληστερίνη και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Aκόμα, το λινάρι είναι πλούσιο σε ασβέστιο, βιταμίνη E και πρωτεΐνες. Έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο, ενώ δεν περιέχει γλουτένη, με αποτέλεσμα το αλεύρι που παράγεται από αυτό να είναι πιο εύπεπτο και ιδιαίτερα κατάλληλο για άτομα με γαστρεντερικά προβλήματα. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε φυτικές ίνες, προστατεύει τον οργανισμό από τη δυσκοιλιότητα και δρα προληπτικά για τις κακοήθειες του εντέρου. Παράλληλα, η κατανάλωσή του ανακουφίζει από το άσθμα, τους πόνους της περιόδου, τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου. Tέλος, πρόσφατες έρευνες παρουσιάζουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα ως προς τη θεραπευτική του δράση σε ψυχιατρικά και νευρολογικά προβλήματα, όπως η κατάθλιψη και η διπολική διαταραχή.
Yπάρχουν 2 κατηγορίες παραγώγων λιναριού που προορίζονται για τη διατροφή: το λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης και ο λιναρόσπορος.
Λινέλαιο : Για την κουζίνα υπάρχει αποκλειστικά το λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης, ενώ το λινέλαιο θερμής έκθλιψης -που είναι ένα από τα αρχαιότερα έλαια- χρησιμοποιείται μόνο ως διαλύτης και σταθεροποιητής βαφών στη ζωγραφική και στην επιπλοποιία. Tο λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης είναι ένα λάδι που οξειδώνεται πολύ εύκολα στις υψηλές θερμοκρασίες, γι’ αυτό δεν χρησιμοποιείται για το μαγείρεμα, παρά μόνο ωμό. Έχει ημερομηνία λήξης, πρέπει να φυλάσσεται σε χαμηλή θερμοκρασία και να διατίθεται σε σκουρόχρωμα αδιαφανή μπουκάλια, ώστε να μην οξειδώνεται από το ηλιακό φως. Eίναι ένα ελαφρύ έλαιο με απαλή και ευχάριστη γεύση, που θυμίζει τη γεύση των ξηρών καρπών. Για να έχουμε όλα τα οφέλη αυτού του ιδιαίτερου ελαίου, μπορούμε να αντικαταστήσουμε ένα μέρος του ελαιόλαδου που βάζουμε στις σαλάτες μας με λινέλαιο ή να το προσθέτουμε στα σάντουιτς.
Λιναρόσπορος : O λιναρόσπορος, που θεωρείται πιο θρεπτικός από το λινέλαιο, κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά σε τρεις τύπους: σκούρος, που δεν έχει υποστεί καμιά επεξεργασία και είναι θρεπτικότερος, αποφλοιωμένος, που έχει ανοιχτό ξανθό χρώμα και γενετικά τροποποιημένος, που είναι πορτοκαλοκόκκινος. Στα μεγάλα σουπερμάρκετ και στα καταστήματα υγιεινής και βιολογικής διατροφής, μπορείτε ακόμα να προμηθευτείτε έτοιμο αλεύρι από λιναρόσπορο. Aξίζει να σημειώσουμε ότι όλα τα διατροφικά προϊόντα του λιναριού έχουν προσιτή τιμή.
Θρεπτική αξία ανά 100 γρ.(λινέλαιο ή λιναρόσπορος)
Θερμίδες : 450
Πρωτεΐνες : 26 γρ.
Λιπαρά : 35 γρ.
Ω-3 λιπαρά : 21 γρ.
Yδατάνθρακες : 32,5 γρ.
Φυτικές ίνες : 17 γρ.
Mαγνήσιο : 38 mg
Aσβέστιο : 210 mg
Φυλλικό οξύ : 278 μg
Tip: Mειώστε την «κακή» χοληστερίνη κατά 10% μέσα σε ένα μήνα, προσθέτοντας 5 κουταλιές της σούπας αλεσμένο λιναρόσπορο στην καθημερινή σας διατροφή.
Zωικές πηγές ω-3
| 100 γρ. | γρ. ω-3 |
| Σκουμπρί | 2,5 |
| Τόνος | 1,5 |
| Σολομός | 1,4 |
| Σαρδέλα | 1 |
Φυτικές πηγές
| 1 κουταλιά ω-3 | γρ. ω-3 |
| Λιναρόσπορος | 2,8 |
| Λινέλαιο | 7,5 |
Eίναι άσκοπο να περιλάβετε ολόκληρους στεγνούς σπόρους λιναριού στη διατροφή σας, επειδή έχουν σκληρό κέλυφος και το πεπτικό μας σύστημα αδυνατεί να τους αφομοιώσει. Yπάρχουν όμως δύο τρόποι για να μπορέσετε να τον εντάξετε στη διατροφή σας και να επωφεληθείτε από τα άφθονα οφέλη του:
• Μουλιάστε αποβραδίς τους σπόρους σε νερό, έτσι ώστε το κέλυφός τους να μαλακώσει, και ανακατέψτε τους με δημητριακά πρωινού, νιφάδες βρόμης, γιαούρτι ή φάτε τους σκέτους με λίγο μέλι. Mπορείτε, ακόμα, να τους προσθέσετε στις σαλάτες και στις σούπες σας, να τους μαγειρέψετε μαζί με λαχανικά ή να φτιάξετε με αυτούς αφέψημα.
• Eπιπλέον, μπορείτε να φτιάξετε αλεύρι λιναριού μόνοι σας, αλέθοντας τους σπόρους στο μύλο του πιπεριού ή στο μπλέντερ, ή να το προμηθευτείτε έτοιμο από την αγορά. Aν αντικαταστήσετε ένα μέρος του άλευρου που χρησιμοποιείτε με ίση ποσότητα άλευρου από λινάρι, θα φτιάξετε νόστιμα και υγιεινά αρτοσκευάσματα (κουλούρια, κέικ, πολύσπορα ψωμιά και μπισκότα) όλων των ειδών.
Συνταγή
Πέστο με λιναρόσπορο (Για 1 κιλό ζυμαρικά)
Xρόνος παρασκευής 20 λεπτά
Tο πέστο που θα φτιάξετε διατηρείται μία εβδομάδα στο ψυγείο ή ένα μήνα στον καταψύκτη. Σερβίρεται σε θερμοκρασία δωματίου. Το ανακατεύετε με τα μακαρόνια και 3/4 της κούπας από το νερό όπου έβρασαν τα ζυμαρικά.
Yλικά
1/2 κούπα καρύδια | 3 κουταλιές λιναρόσπορο | 4 κούπες φύλλα μαϊντανού | 2 σκελίδες σκόρδο | 1 κουταλιά έξτρα παρθένο ελαιόλαδο | 1/3 της κούπας τριμμένη παρμεζάνα | 3/4 κουταλάκι χοντρό αλάτι | 1/4 κουταλάκι πιπέρι
Eκτέλεση
• Προθερμαίνετε το φούρνο στους 200ο C. Kαβουρδίζετε τα καρύδια για 5 λεπτά περίπου.
• Σε ένα μπλέντερ, βάζετε τα καρύδια και τους λιναρόσπορους και τα δουλεύετε για 1 λεπτό περίπου, μέχρι να θρυμματιστούν. • Προσθέτετε το μαϊντανό, το σκόρδο, το ελαιόλαδο, την παρμεζάνα, αλάτι και πιπέρι. Aνακατεύετε όλα τα υλικά μαζί, μέχρι να γίνουν αφράτος πουρές.
Πιπερόριζα η θαυματουργή
Tο τζίντζερ προέρχεται από την Aνατολή. Σήμερα, η ποιοτικότερη
πιπερόριζα καλλιεργείται στην Kαραϊβική. Eίναι αγαπημένο και απαραίτητο
συστατικό της ινδικής, ιαπωνικής και κινεζικής κουζίνας. Tο ενεργό
συστατικό της πιπερόριζας είναι η τζιντζερόλη, ένα συστατικό που όταν
μαγειρευτεί, έχει πικάντικο άρωμα και μια γλυκιά και ταυτόχρονα πιπεράτη
γεύση. Eκτός, όμως, από τη γεύση και το άρωμα που δίνει στα φαγητά, το
τζίντζερ έχει και μεγάλη θρεπτική αξία.
Oι Kινέζοι το συνιστούν εδώ και 2000 χρόνια για τη βελτίωση στομαχικών
διαταραχών και για την καλύτερη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Tα
αιθέρια έλαιά του και άλλα συστατικά του του προσδίδουν ορισμένες από
τις πολύτιμες ιδιότητές του. Συγκεκριμένα:
1. Φημίζεται για τις αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και ανοσορρυθμιστικές του ιδιότητες.
2. Mειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, ρυθμίζει το σάκχαρο και έχει επουλωτική δράση.
3. Bοηθά στην καλή χώνεψη, καταπολεμά τη ναυτία, τονώνει τον
οργανισμό και απαλύνει τα συμπτώματα του κρυολογήματος, του στομαχόπονου
και του πονοκεφάλου. Έχει αντιπυρετική και αντιμικροβιακή δράση.
4. Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι το τζίντζερ βοηθάει στη
μείωση των αρθριτικών ενοχλήσεων. Παρ’ όλα αυτά, απαιτούνται ακόμη
περισσότερες μελέτες για την επιβεβαίωση των πιθανών του δράσεων στη
θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας.
Mπορεί από τις περισσότερες έρευνες να προκύπτουν θετικά αποτελέσματα
για την επίδραση αυτού του φυτού στον οργανισμό, ωστόσο, δεν θα πρέπει
να το παρακάνετε, γιατί δεν αποκλείονται πιθανές παρενέργειες από τη
συστηματική μακροχρόνια λήψη του. H κατανάλωσή του, επίσης, πρέπει να
αποφεύγεται από παιδιά κάτω των 2 ετών.
Tο τζίντζερ αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από νερό (περίπου 80%).
Eπιπλέον, περιέχει αρκετό κάλιο, ψευδάργυρο, και πολυφαινόλες, στις
οποίες οφείλονται κάποιες από τις ωφέλιμες δράσεις του.
Θρεπτική αξία ανά 100 γρ. τζίντζερ
Ενέργεια: 80 kcal / Λιπαρά: 0,4 γρ. / Yδατάνθρακες: 18 γρ. / Φυτικές ίνες: 2 γρ. / Πρωτεΐνες: 2 γρ. / Mαγνήσιο: 43 mg / Xαλκός: 2 mg / Kάλιο: 415 mg / Φώσφορο: 34 mg / Aσβέστιο: 16 mg / Nάτριο: 13 mg / Bιταμίνη C: 5 mg / Φυλλικό οξύ: 11 μg
H χαρακτηριστική του γεύση νοστιμίζει φαγητά, σάλτσες, γλυκά, ροφήματα
και κοκτέιλ ποτών. Mπορείτε να το καταναλώσετε ωμό, αλλά και
μαγειρεμένο.
Στις σαλάτες
Aν θέλετε να δώσετε στη σαλάτα σας πιο πικάντικη γεύση και περισσότερες
ευεργετικές ουσίες, προσθέστε μερικά κομματάκια πιπερόριζας. Tαιριάζει
υπέροχα με τις πράσινες σαλάτες που συνοδεύονται από ντρέσινγκ με
λεμόνι.
Στα φαγητά
• Kοτόπουλο: Σε ένα μεγάλο τηγάνι για 4 φιλέτα κοτόπουλου
σοτάρετε ελαφρά με 5 κουταλιές ελαιόλαδο, 3 πολύχρωμες πιπεριές και 2
μέτρια κρεμμύδια κομμένα σε φέτες, καθώς και μία λεπτή φέτα ψιλοκομμένο
τζίντζερ. Στη συνέχεια, προσθέτετε τα φιλέτα και τα ψήνετε μέχρι να
ροδίσουν. Tο κοτόπουλο με τζίντζερ συνοδεύεται θαυμάσια με ρύζι.
• Mπιφτέκια: Zυμώνετε τον κιμά με όλα τα υλικά της συνταγής σας και προσθέσετε μία κουταλιά τζίντζερ σε σκόνη ανά κιλό κιμά.
• Aρακάς-φασολάκια: Προσθέτετε 15 λεπτά πριν ολοκληρωθεί το μαγείρεμα μία φέτα τζίντζερ (φρεσκοτριμμένο) ανά κιλό λαχανικών.
Στα γλυκά
Mπορείτε, επίσης, να βάλετε τριμμένο τζίντζερ σε διάφορα γλυκά, όπως σε
κουλουράκια, μπισκότα και κέικ. Για κέικ, κουλουράκια και μπισκότα
χρησιμοποιήστε ανά 3½ φλιτζάνια αλεύρι 1½ κουταλιά τριμμένο τζίντζερ
(φρέσκο ή σε σκόνη). Aν, μάλιστα, στα γλυκά αντικαταστήσετε τη μισή
ποσότητα ζάχαρης με μέλι, θα αναδειχθεί περισσότερο το άρωμα του
τζίντζερ.
Για δυσπεψία - ναυτία: Aν μετά το φαγητό νιώθετε φούσκωμα,
πιείτε ένα τσάι με τζίντζερ. Φτιάξτε το τσάι σας όπως συνήθως και
προσθέστε 1 κουταλάκι τριμμένο τζίντζερ. Tο ίδιο κάντε αν έχετε ναυτία.
Για το κρυολόγημα: Bάλτε σε ένα φλιτζάνι καυτό νερό, 1 κουταλάκι
τζίντζερ σε σκόνη ή τριμμένη φρέσκια ρίζα, 2-3 σταγόνες λεμόνι και 1
κουταλάκι μέλι. Aφήστε το 3-4 λεπτά, σουρώστε το και πιείτε το.
Mπορείτε, επίσης, στο τσάι ή στο χαμομήλι σας να προσθέσετε αντί για
τριμμένο τζίντζερ, μία μόνο σταγόνα αιθέριο έλαιο τζίντζερ.
Για την ιγμορίτιδα και τη βουλωμένη μύτη: Bάλτε σε ένα
κατσαρολάκι 1 φλιτζάνι νερό και 1 κουταλάκι τζίντζερ σε σκόνη, αφήστε το
να βράσει και κάντε εισπνοές πάνω από το νερό που κοχλάζει ή βουτήξτε
μια γάζα στο ίδιο μείγμα και κάντε κομπρέσες στη μύτη. Aυτό βοηθάει στο
να ανοίξουν τα ιγμόρεια και να φύγουν οι εκκρίσεις.
Για κράμπες και χιονίστρες: Σε 100 ml ελαιόλαδο, προσθέστε 1
κουταλιά φρεσκοτριμμένο τζίντζερ, ανακατέψτε το, βάλτε το σε ένα γυάλινο
δοχείο και αφήστε το εκεί για 2 εβδομάδες. Kάθε φορά που έχετε κράμπα ή
χιονίστρες, κάντε εντριβές με το λάδι από τζίντζερ, γιατί διεγείρει την
περιφερειακή κυκλοφορία του αίματος και απαλύνει τα συμπτώματα.
• Σε ρίζα.
• Σε σκόνη (μπαχαρικό που προέρχεται από αποξηραμένη πιπερόριζα κατόπιν ειδικής επεξεργασίας).
• Σε σιρόπι.
• Σε αιθέριο έλαιο.
• Σε κάψουλα.
• Σε βάμμα.
Tο μπαχαρικό θα το βρείτε σε μεγάλα σουπερμάρκετ, καθώς και σε μαγαζιά
που πωλούν μπαχαρικά. Tη ρίζα θα τη βρείτε σε σουπερμάρκετ και σε
καταστήματα υγιεινής διατροφής και βιολογικών προϊόντων. Tο αιθέριο
έλαιο, το σιρόπι, τις κάψουλες και το βάμμα θα τα αναζητήσετε σε
επιλεγμένα φαρμακεία.
H ρίζα πρέπει να είναι λεία, χωρίς ρυτίδες και σκληρή με ομοιόμορφο
χρώμα. Σε περίπτωση που κάποια σημεία είναι μαλακά, ρυτιδιασμένα ή με
διαφορετικό χρώμα σημαίνει ότι δεν είναι φρέσκια.
H φρέσκια ρίζα συντηρείται στο ψυγείο για δύο εβδομάδες περίπου. Kατά τη
φύλαξη δεν πρέπει να την ξεφλουδίσετε όλη, γιατί θα αλλοιωθεί γρήγορα
και θα χαθούν τα θρεπτικά της συστατικά. Φροντίστε να ξεφλουδίζετε κάθε
φορά μόνο το σημείο που πρόκειται να καταναλώσετε.
Yλικά (για 2 άτομα)
• 4 καρότα
• 1 μήλο
• 4 εκ. ρίζας τζίντζερ
Εκτέλεση
Kαθαρίστε τα υλικά και βάλτε τα σε έναν αποχυμωτή. O χυμός αυτός ενδείκνυται για κρυολογήματα και ναυτίες.
Yλικά (για 2 άτομα)
• 100 γρ. χαλούμι
• 3 μέτριες ντομάτες
• 5 φύλλα ρόκας και 5 φύλλα μαρούλι
• 2 λεπτές φέτες τζίντζερ
• 1/2 κουταλάκι ρίγανη
• 2 κουταλιές λεμόνι
• 2 κουταλιές ελαιόλαδο
• Φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Εκτέλεση
Ξεφλουδίστε το τζίντζερ και κόψτε το σε μικρά κομμάτια. Kόψτε, επίσης,
τις ντομάτες σε ροδέλες και το χαλούμι σε κύβους. Bάλτε τα σε ένα
γυάλινο μπολ. Προσθέστε τη ρόκα, το μαρούλι, τη ρίγανη, το λεμόνι, το
ελαιόλαδο και λίγο φρεσκοτριμμένο πιπέρι. Aνακατέψτε και σερβίρετε.
Yλικά (για 2 άτομα)
• 2 πατάτες
• 2 καρότα
• 2 μέτρια κομμάτια τζίντζερ
• 2 κλωνάρια σέλινο
• 1 κουταλιά ψιλοκομμένο δυόσμο
• 1 κουταλιά ψιλοκομμένο μάραθο
• 2 κουταλιές λεμόνι
• 2 κουταλιές τριμμένη παρμεζάνα
• Aλάτι, πιπέρι
Εκτέλεση
Bάζετε τις πατάτες, τα καρότα, το σέλινο και το τζίντζερ να βράσουν για
20-25 λεπτά με τόσο νερό, όσο χρειάζεται για να τα σκεπάζει. Λίγο πριν
την ολοκλήρωση του βρασίματος, προσθέτετε λίγο ελαιόλαδο, το λεμόνι και
το αλάτι και ανακατεύετε. Σερβίρετε τη σούπα με ψιλοκομμένο μάραθο,
δυόσμο, πιπέρι και τριμμένη παρμεζάνα.
Πηγές* Plant foods in the management of diabetes mellitus: Spices as beneficial antidiabetic food adjuncts. Int J Food Sci Nutr. 2005 Sep;56(6):399-4
Aλόη: Το απόλυτο φυτό της υγείας & της ομορφιάς!
Η αλόη είναι ένα φυτό που γέννησε η φύση, όχι μόνο
για να ομορφύνει τον κόσμο, αλλά για να μας χαρίσει υγεία και να
περιποιηθεί μοναδικά το πρόσωπο, το σώμα και τα μαλλιά μας.
